{"id":2930,"date":"2026-04-24T21:54:31","date_gmt":"2026-04-24T21:54:31","guid":{"rendered":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/?p=2930"},"modified":"2026-06-14T14:05:10","modified_gmt":"2026-06-14T11:05:10","slug":"linux-%d8%b3%d8%b7%d8%b1-%d8%a7%d9%84%d8%a3%d9%88%d8%a7%d9%85%d8%b1-%d8%a7%d9%84%d8%af%d9%84%d9%8a%d9%84-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%84%d8%a5%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%a9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/linux-%d8%b3%d8%b7%d8%b1-%d8%a7%d9%84%d8%a3%d9%88%d8%a7%d9%85%d8%b1-%d8%a7%d9%84%d8%af%d9%84%d9%8a%d9%84-%d8%a7%d9%84%d8%b4%d8%a7%d9%85%d9%84-%d9%84%d8%a5%d8%af%d8%a7%d8%b1%d8%a9\/","title":{"rendered":"\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux 2026: \u0627\u0644\u062f\u0644\u064a\u0644 \u0627\u0644\u0634\u0627\u0645\u0644 \u0644\u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a"},"content":{"rendered":"\n<p>Linux \u0648 \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0647\u0645\u0627 \u0627\u0644\u0623\u0633\u0627\u0633 \u0627\u0644\u0630\u064a \u062a\u064f\u0628\u0646\u0649 \u0639\u0644\u064a\ufffd\ufffd \u0645\u0639\u0638\u0645 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a \u0648\u0627\u0644\u0627\u0633\u062a\u0636\u0627\u0641\u0627\u062a \u062d\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0639\u0627\u0644\u0645. \u0623\u0643\u062b\u0631 \u0645\u0646 96% \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a \u0641\u064a \u0627\u0644\u0625\u0646\u062a\u0631\u0646\u062a \u062a\u0639\u0645\u0644 \u0628\u0646\u0638\u0627\u0645 Linux \u0648\u0625\u062a\u0642\u0627\u0646 \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u064a\u0639\u0646\u064a \u0627\u0644\u0642\u062f\u0631\u0629 \u0639\u0644\u0649 \u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0643 \u0628\u0627\u0644\u0643\u0627\u0645\u0644 \u0648\u062d\u0644 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0627\u0643\u0644 \u0628\u0633\u0631\u0639\u0629 \u0648\u0623\u062a\u0645\u062a\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0647\u0627\u0645 \u0627\u0644\u0645\u062a\u0643\u0631\u0631\u0629. \u0633\u0648\u0627\u0621 \u0643\u0646\u062a \u0645\u0628\u062a\u062f\u0626 \u064a\u062f\u064a\u0631 \u0623\u0648\u0644 VPS \u0623\u0648 \u0645\u062d\u062a\u0631\u0641 \u064a\u0631\u064a\u062f \u0645\u0631\u062c\u0639 \u0634\u0627\u0645\u0644 \u0641\u0625\u0646 \u0647\u0630\u0627 \u0627\u0644\u062f\u0644\u064a\u0644 \u064a\u063a\u0637\u064a \u0643\u0644 \u0645\u0627 \u062a\u062d\u062a\u0627\u062c\u0647 \u0644\u0644\u0639\u0645\u0644 \u0645\u0639 Linux \u0628\u062b\u0642\u0629 \u0648\u0627\u062d\u062a\u0631\u0627\u0641\u064a\u0629.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"table-of-contents\" style=\"background:#f8fafc;border:1px solid #e2e8f0;border-radius:12px;padding:1.5rem;margin:1.5rem 0\"><p style=\"font-weight:700;font-size:1.05rem;margin-bottom:.75rem\">\u0645\u062d\u062a\u0648\u064a\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0642\u0627\u0644<\/p><ul style=\"padding:0;margin:0\"><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-1\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; Linux \u0648 \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux: \u0627\u0644\u062f\u0644\u064a\u0644 \u0627\u0644\u0634\u0627\u0645\u0644<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-2\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0645\u0627 \u0647\u0648 Linux \u0648\u0644\u0645\u0627\u0630\u0627 \u064a\u064f\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a\u061f<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-3\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u062a\u0648\u0632\u064a\u0639\u0627\u062a Linux \u0627\u0644\u0623\u0634\u0647\u0631 \u0644\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-4\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0627\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644 \u0628\u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631 \u0639\u0628\u0631 SSH<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-5\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0627\u0644\u062a\u0646\u0642\u0644 \u0648\ufffd\ufffd\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-6\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0639\u0631\u0636 \u0648\u062a\u062d\u0631\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-7\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-8\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645\u064a\u0646 \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \ufffd\ufffd\u0627\u0644\u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0627\u062a<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-9\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-10\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0645\u0631\u0627\u0642\u0628\u0629 \u0645\u0648\u0627\u0631\u062f \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-11\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0645 \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-12\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0627\u0644\u062c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0646\u0627\u0631\u064a \u0648\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux<\/a><\/li><li style=\"padding:.25rem 0\"><a href=\"#section-13\" style=\"color:#4f46e5;text-decoration:none\">&#8592; \u0627\u0644\u062e\u0644\u0627\u0635\u0629<\/a><\/li><\/ul><\/div>\n\n\n\n<div style=\"background:linear-gradient(135deg,#0f172a,#4a1d96);color:#fff;padding:2.5rem;border-radius:16px;margin-bottom:2rem;text-align:center\">\n<p style=\"font-size:3rem;margin:0 0 .5rem\">&#x1F427;<\/p>\n<h2 style=\"color:#fff!important;font-size:1.5rem;margin:0 0 .5rem\" id=\"section-1\">Linux \u0648 \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux: \u0627\u0644\u062f\u0644\u064a\u0644 \u0627\u0644\u0634\u0627\u0645\u0644 \u0644\u0644\u0645\u0628\u062a\u062f\u0626\u064a\u0646<\/h2>\n<p style=\"margin:0\">\u0623\u062a\u0642\u0646 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0627\u0644\u0623\u0633\u0627\u0633\u064a\u0629 \u0644\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0643 \u0628\u0627\u062d\u062a\u0631\u0627\u0641\u064a\u0629<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-2\">\u0645\u0627 \u0647\u0648 Linux \u0648\u0644\u0645\u0627\u0630\u0627 \u064a\u064f\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a\u061f<\/h2>\n\n\n\n<p>Linux \u0647\u0648 \u0646\u0638\u0627\u0645 \u062a\u0634\u063a\u064a\u0644 \u0645\u0641\u062a\u0648\u062d \u0627\u0644\u0645\u0635\u062f\u0631 \u0628\u064f\u0646\u064a \u0639\u0644\u0649 \u0646\u0648\u0627\u0629 Linux Kernel \u0627\u0644\u062a\u064a \u0637\u0648\u0651\u0631\u0647\u0627 Linus Torvalds \u0639\u0627\u0645 1991. \u0623\u0635\u0628\u062d Linux \u0627\u0644\u062e\u064a\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0644 \u0644\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a \u0644\u0639\u062f\u0629 \u0623\u0633\u0628\u0627\u0628:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>\u0645\u062c\u0627\u0646\u064a \u0648\u0645\u0641\u062a\u0648\u062d \u0627\u0644\u0645\u0635\u062f\u0631:<\/strong> \u0644\u0627 \u062a\u0643\u0627\u0644\u064a\u0641 \u062a\u0631\u062e\u064a\u0635 \u0639\u0644\u0649 \u0639\u0643\u0633 Windows Server<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0627\u0644\u0627\u0633\u062a\u0642\u0631\u0627\u0631:<\/strong> \u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a Linux \u062a\u0639\u0645\u0644 \u0644\u0623\u0634\u0647\u0631 \u0648\u0633\u0646\u0648\u0627\u062a \u0628\u062f\u0648\u0646 \u0625\u0639\u0627\u062f\u0629 \u062a\u0634\u063a\u064a\u0644<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0627\u0644\u0623\u0645\u0627\u0646:<\/strong> \u0628\u0646\u064a\u0629 \u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a \u0642\u0648\u064a\u0629 \u0648\u0645\u062c\u062a\u0645\u0639 \u0643\u0628\u064a\u0631 \u064a\u0643\u062a\u0634\u0641 \u0648\u064a\u064f\u0635\u0644\u062d \u0627\u0644\u062b\u063a\u0631\u0627\u062a \u0628\u0633\u0631\u0639\u0629<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0627\u0644\u0623\u062f\u0627\u0621:<\/strong> \u062e\u0641\u064a\u0641 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0645\u0648\u0627\u0631\u062f \u0648\u064a\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 RAM \u0648 CPU \u0628\u0643\u0641\u0627\u0621\u0629<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0627\u0644\u0645\u0631\u0648\u0646\u0629:<\/strong> \u062a\u062d\u0643\u0645 \u0643\u0627\u0645\u0644 \u0639\u0628\u0631 \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0648\u0642\u0627\u0628\u0644\u064a\u0629 \u062a\u062e\u0635\u064a\u0635 \u0639\u0627\u0644\u064a\u0629<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0627\u0644\u062f\u0639\u0645:<\/strong> \u0645\u062c\u062a\u0645\u0639 \u0636\u062e\u0645 \u0648\u0648\u062b\u0627\u0626\u0642 \u0634\u0627\u0645\u0644\u0629 \u0644\u0623\u064a \u0645\u0634\u0643\u0644\u0629 \u062a\u0648\u0627\u062c\u0647\u0647\u0627<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-3\">\u062a\u0648\u0632\u064a\u0639\u0627\u062a Linux \u0627\u0644\u0623\u0634\u0647\u0631 \u0644\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/ubuntu.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ubuntu<\/a> Server<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0627\u0644\u0623\u0643\u062b\u0631 \u0634\u0639\u0628\u064a\u0629 \u0648\u0633\u0647\u0648\u0644\u0629. \u0645\u0646\u0627\u0633\u0628 \u0644\u0644\u0645\u0628\u062a\u062f\u0626\u064a\u0646 \u0645\u0639 \u0645\u062c\u062a\u0645\u0639 \u0643\u0628\u064a\u0631 \u0648\u0648\u062b\u0627\u0626\u0642 \u0645\u0645\u062a\u0627\u0632\u0629. \ufffd\ufffd\u0635\u062f\u0631 \u0625\u0635\u062f\u0627\u0631 LTS \u0643\u0644 \u0633\u0646\u062a\u064a\u0646 \u0628\u062f\u0639\u0645 5 \u0633\u0646\u0648\u0627\u062a. \u0627\u0644\u0625\u0635\ufffd\ufffd\u0627\u0631 \u0627\u0644\u062d\u0627\u0644\u064a Ubuntu 24.04 LTS.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">AlmaLinux \/ Rocky Linux<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0628\u062f\u064a\u0644 CentOS \u0628\u0639\u062f \u062a\u0648\u0642\u0641\u0647. \u0645\u062a\u0648\u0627\u0641\u0642 \u0645\u0639 Red Hat Enterprise Linux (RHEL). \u0645\u0633\u062a\u0642\u0631 \u062c\u062f\u0627\u064b \u0648\u0645\u0646\u0627\u0633\u0628 \u0644\u0628\u064a\u0626\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u0646\u062a\u0627\u062c. \u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0628\u0643\u062b\u0631\u0629 \u0641\u064a \u0634\u0631\u0643\u0627\u062a \u0627\u0644\u0627\u0633\u062a\u0636\u0627\u0641\u0629 \u0645\u0639 cPanel.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><a href=\"https:\/\/www.debian.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Debian<\/a><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0627\u0644\u0623\u0628 \u0627\u0644\u0631\u0648\u062d\u064a \u0644\u0640 Ubuntu. \u0645\u0639\u0631\u0648\u0641 \u0628\u0627\u0644\u0627\u0633\u062a\u0642\u0631\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0634\u062f\u064a\u062f. \u0645\u062b\u0627\u0644\u064a \u0644\u0645\u0646 \u064a\u0631\u064a\u062f \u0633\u064a\u0631\u0641\u0631 \u064a\u0639\u0645\u0644 \u0644\u0633\u0646\u0648\u0627\u062a \u0628\u062f\u0648\u0646 \u0645\u0634\u0627\u0643\u0644. \u064a\u064f\u062d\u062f\u0651\u062b \u0628\u0628\u0637\u0621 \u0644\u0643\u0646 \u0643\u0644 \u062d\u0632\u0645\u0629 \u0645\u062e\u062a\u0628\u0631\u0629 \u0628\u0639\u0646\u0627\u064a\u0629.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-4\">\u0627\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644 \u0628\u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631 \u0639\u0628\u0631 SSH<\/h2>\n\n\n\n<p>SSH (Secure Shell) \u0647\u0648 \u0627\u0644\u0628\u0631\u0648\u062a\u0648\u0643\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0623\u0633\u0627\u0633\u064a \u0644\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644 \u0628\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a Linux \u0639\u0646 \u0628\u064f\u0639\u062f \u0628\u0634\u0643\u0644 \u0645\u0634\u0641\u0631 \u0648\u0622\u0645\u0646:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># \u0627\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0623\u0633\u0627\u0633\u064a\nssh username@server-ip\n\n# \u0627\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644 \u0639\u0628\u0631 \u0645\u0646\u0641\u0630 \u0645\u062e\u062a\u0644\u0641\nssh -p 2222 username@server-ip\n\n# \u0627\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644 \u0628\u0627\u0633\u062a\u062e\u062f\u0627\u0645 \u0645\u0641\u062a\u0627\u062d SSH\nssh -i ~\/.ssh\/my_key username@server-ip\n\n# \u0625\u0646\u0634\u0627\u0621 \u0645\u0641\u062a\u0627\u062d SSH \u062c\u062f\u064a\u062f\nssh-keygen -t ed25519 -C \"your@email.com\"\n\n# \u0646\u0633\u062e \u0627\u0644\u0645\u0641\u062a\u0627\u062d \u0627\u0644\u0639\u0627\u0645 \u0644\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\nssh-copy-id username@server-ip\n\n# \u0628\u0639\u062f \u0646\u0633\u062e \u0627\u0644\u0645\u0641\u062a\u0627\u062d \u064a\u0645\u0643\u0646\u0643 \u0627\u0644\u0627\u062a\u0635\u0627\u0644 \u0628\u062f\u0648\u0646 \u0643\u0644\u0645\u0629 \u0645\u0631\u0648\u0631<\/code><\/pre>\n\n\n\n<p>\u0646\u0635\u0627\u0626\u062d \u0623\u0645\u0627\u0646 SSH:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u063a\u064a\u0651\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0646\u0641\u0630 \u0627\u0644\u0627\u0641\u062a\u0631\ufffd\ufffd\u0636\u064a 22 \u0644\u0645\u0646\u0641\u0630 \u0622\u062e\u0631<\/li>\n\n\n\n<li>\u0639\u0637\u0651\u0644 \u062a\u0633\u062c\u064a\u0644 \u0627\u0644\u062f\u062e\u0648\u0644 \u0628\u0643\u0644\u0645\u0629 \u0645\u0631\u0648\u0631 \u0648\u0627\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0645\ufffd\ufffd\u0627\u062a\u064a\u062d SSH \u0641\u0642\u0637<\/li>\n\n\n\n<li>\u0639\u0637\u0651\u0644 \u062a\u0633\u062c\u064a\u0644 \u062f\u062e\u0648\u0644 root \u0645\u0628\u0627\u0634\u0631\u0629<\/li>\n\n\n\n<li>\u0627\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 fail2ban \u0644\u062d\u0638\u0631 \u0645\u062d\u0627\u0648\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u0627\u062e\u062a\u0631\u0627\u0642<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-5\">\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0627\u0644\u062a\u0646\u0642\u0644 \u0648\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux<\/h2>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># === \u0627\u0644\u062a\u0646\u0642\u0644 ===\npwd                          # \u0639\u0631\u0636 \u0627\u0644\u0645\u0633\u0627\u0631 \u0627\u0644\u062d\u0627\u0644\u064a\nls                           # \u0639\u0631\u0636 \u0645\u062d\u062a\u0648\u064a\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u062c\u0644\u062f\nls -la                       # \u0639\u0631\u0636 \u0645\u0641\u0635\u0644 \u0645\u0639 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u062e\u0641\u064a\u0629\nls -lh                       # \u0639\u0631\u0636 \u0645\u0639 \u0623\u062d\u062c\u0627\u0645 \u0645\u0642\u0631\u0648\u0621\u0629 (KB, MB)\ncd \/var\/www                  # \u0627\u0644\u0627\u0646\u062a\u0642\u0627\u0644 \u0644\u0645\u062c\u0644\u062f \u0645\u062d\u062f\u062f\ncd ..                        # \u0627\u0644\u0639\u0648\u062f\u0629 \u0644\u0645\u062c\u0644\u062f \u0623\u0639\u0644\u0649\ncd ~                         # \u0627\u0644\u0639\u0648\u062f\u0629 \u0644\u0644\u0645\u062c\u0644\u062f \u0627\u0644\u0631\u0626\u064a\u0633\u064a\ncd -                         # \u0627\u0644\u0639\u0648\u062f\u0629 \u0644\u0644\u0645\u062c\u0644\u062f \u0627\u0644\u0633\u0627\u0628\u0642\n\n# === \u0625\u0646\u0634\u0627\u0621 ===\nmkdir projects               # \u0625\u0646\u0634\u0627\u0621 \u0645\u062c\u0644\u062f\nmkdir -p a\/b\/c               # \u0625\u0646\u0634\u0627\u0621 \u0645\u062c\u0644\u062f\u0627\u062a \u0645\u062a\u062f\u0627\u062e\u0644\u0629\ntouch file.txt               # \u0625\u0646\u0634\u0627\u0621 \u0645\u0644\u0641 \u0641\u0627\u0631\u063a\n\n# === \u0627\u0644\u0646\u0633\u062e \u0648\u0627\u0644\u0646\u0642\u0644 ===\ncp file.txt backup.txt       # \u0646\u0633\u062e \u0645\u0644\u0641\ncp -r folder\/ backup\/        # \u0646\u0633\u062e \u0645\u062c\u0644\u062f \u0643\u0627\u0645\u0644\nmv old.txt new.txt           # \u0625\u0639\u0627\u062f\u0629 \u062a\u0633\u0645\u064a\u0629 \u0623\u0648 \u0646\u0642\u0644\nmv file.txt \/tmp\/            # \u0646\u0642\u0644 \u0644\u0645\u062c\u0644\u062f \u0622\u062e\u0631\n\n# === \u0627\u0644\u062d\u0630\u0641 ===\nrm file.txt                  # \u062d\u0630\u0641 \u0645\u0644\u0641\nrm -r folder\/                # \u062d\u0630\u0641 \u0645\u062c\u0644\u062f \u0648\u0645\u062d\u062a\u0648\u064a\u0627\u062a\u0647\nrm -rf folder\/               # \u062d\u0630\u0641 \u0628\u0627\u0644\u0642\u0648\u0629 \u0628\u062f\u0648\u0646 \u062a\u0623\u0643\u064a\u062f (\u0627\u062d\u0630\u0631!)\n\n# === \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b ===\nfind \/ -name \"php.ini\"       # \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b \u0639\u0646 \u0645\u0644\u0641 \u0628\u0627\u0644\u0627\u0633\u0645\nfind \/var\/www -name \"*.php\"  # \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b \u0639\u0646 \u0645\u0644\u0641\u0627\u062a PHP\nfind \/tmp -mtime +7 -delete  # \u062d\u0630\u0641 \u0645\u0644\u0641\u0627\u062a \u0623\u0642\u062f\u0645 \u0645\u0646 7 \u0623\u064a\u0627\u0645\n\n# === \u062d\u062c\u0645 \u0627\u0644\u0645\ufffd\ufffd\u0641\u0627\u062a \u0648\u0627\u0644\u0645\u062c\u0644\u062f\u0627\u062a ===\ndu -sh \/var\/www              # \u062d\u062c\u0645 \u0645\u062c\u0644\u062f\ndu -sh \/var\/www\/*            # \u062d\u062c\u0645 \u0643\u0644 \u0639\u0646\u0635\u0631 \u0641\u064a \u0627\u0644\u0645\u062c\u0644\u062f\ndf -h                        # \u0645\u0633\u0627\u062d\u0629 \u0627\u0644\u0623\u0642\u0631\u0627\u0635<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-6\">\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0639\u0631\u0636 \u0648\u062a\u062d\u0631\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a<\/h2>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># === \u0639\u0631\u0636 \u0645\u062d\u062a\u0648\u0649 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a ===\ncat file.txt                 # \u0639\u0631\u0636 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641 \u0643\u0627\u0645\u0644\u0627\u064b\nless file.txt                # \u0639\u0631\u0636 \u062a\u0641\u0627\u0639\u0644\u064a (q \u0644\u0644\u062e\u0631\u0648\u062c)\nhead -20 file.txt            # \u0639\u0631\u0636 \u0623\u0648\u0644 20 \u0633\u0637\u0631\ntail -20 file.txt            # \u0639\u0631\u0636 \u0622\u062e\u0631 20 \u0633\u0637\u0631\ntail -f \/var\/log\/syslog      # \u0645\u062a\u0627\u0628\u0639\u0629 \u0627\u0644\u0633\u062c\u0644 \u0645\u0628\u0627\u0634\u0631\u0629 (\u0645\u0641\u064a\u062f \u062c\u062f\u0627\u064b!)\n\n# === \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b \u0641\u064a \u0627\u0644\u0645\u062d\u062a\u0648\u0649 ===\ngrep \"error\" file.txt        # \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b \u0639\u0646 \u0643\u0644\u0645\u0629 \u0641\u064a \u0645\u0644\u0641\ngrep -r \"password\" \/etc\/     # \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b \u0641\u064a \u062c\u0645\u064a\u0639 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a\ngrep -i \"ERROR\" access.log   # \u0628\u062d\u062b \u0628\u062f\u0648\u0646 \u062d\u0633\u0627\u0633\u064a\u0629 \u0644\u0644\u062d\u0631\u0648\u0641\ngrep -c \"404\" access.log     # \u0639\u062f\u062f \u0645\u0631\u0627\u062a \u0627\u0644\u0638\u0647\u0648\u0631\n\n# === \u062a\u062d\u0631\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a ===\n# nano (\u0627\u0644\u0623\u0633\u0647\u0644 \u0644\u0644\u0645\u0628\u062a\u062f\u0626\u064a\u0646)\nnano file.txt\n# Ctrl+O \u0644\u062d\u0641\u0638\u060c Ctrl+X \u0644\u0644\u062e\u0631\u0648\u062c\n\n# vim (\u0627\u0644\u0623\u0642\u0648\u0649 \u0644\u0644\u0645\u062d\u062a\u0631\u0641\u064a\u0646)\nvim file.txt\n# i \u0644\u0644\u0643\u062a\u0627\u0628\u0629\u060c Esc \u062b\u0645 :wq \u0644\u062d\u0641\u0638 \u0648\u0627\u0644\u062e\u0631\u0648\u062c\u060c :q! \u0644\u0644\u062e\u0631\u0648\u062c \u0628\u062f\u0648\u0646 \u062d\u0641\u0638\n\n# === \u0645\u0639\u0644\u0648\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641 ===\nfile document.pdf            # \u0646\u0648\u0639 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\nwc -l file.txt               # \u0639\u062f\u062f \u0627\u0644\u0623\u0633\u0637\u0631\nstat file.txt                # \u0645\u0639\u0644\u0648\u0645\u0627\u062a \u0645\u0641\u0635\u0644\u0629<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-7\">\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a (chmod, chown)<\/h2>\n\n\n\n<p>\u0646\u0638\u0627\u0645 \u0627\u0644\u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a \u0641\u064a Linux \u064a\u062a\u0643\u0648\u0646 \u0645\u0646 \u062b\u0644\u0627\u062b\u0629 \u0645\u0633\u062a\u0648\u064a\u0627\u062a: \u0627\u0644\u0645\u0627\u0644\u0643 (Owner) \u0648\u0627\u0644\u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0629 (Group) \u0648\u0627\u0644\u0622\u062e\u0631\u0648\u0646 (Others). \u0643\u0644 \u0645\u0633\u062a\u0648\u0649 \u0644\u0647 \u062b\u0644\u0627\u062b \u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a: \u0642\u0631\u0627\u0621\u0629 (r=4) \u0648\u0643\u062a\u0627\u0628\u0629 (w=2) \u0648\u062a\u0646\u0641\u064a\u0630 (x=1):<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># === chmod - \u062a\u063a\u064a\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a ===\nchmod 755 script.sh          # rwxr-xr-x (\u0645\u0644\u0641 \u062a\u0646\u0641\u064a\u0630\u064a)\nchmod 644 file.txt           # rw-r--r-- (\u0645\u0644\u0641 \u0639\u0627\u062f\u064a)\nchmod 600 wp-config.php      # rw------- (\u0645\u0644\u0641 \u062d\u0633\u0627\u0633)\nchmod 700 private_dir\/       # rwx------ (\u0645\u062c\u0644\u062f \u062e\u0627\u0635)\nchmod -R 755 \/var\/www\/html   # \u062a\u0637\u0628\u064a\u0642 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0645\u062c\u0644\u062f \u0648\u0645\u062d\u062a\u0648\u064a\u0627\u062a\u0647\n\n# \u0627\u0644\u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a \u0627\u0644\u0634\u0627\u0626\u0639\u0629:\n# 755 = \u0645\u062c\u0644\u062f\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0648\u0642\u0639\n# 644 = \u0645\u0644\u0641\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0648\u0642\u0639\n# 600 = \u0645\u0644\u0641\u0627\u062a \u062d\u0633\u0627\u0633\u0629 (wp-config.php, .env)\n# 700 = \u0645\u062c\u0644\u062f\u0627\u062a \u062e\u0627\u0635\u0629\n\n# === chown - \u062a\u063a\u064a\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0627\u0644\u0643 ===\nchown www-data:www-data file.txt        # \u062a\u063a\ufffd\ufffd\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0627\u0644\u0643 \u0648\u0627\u0644\u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0629\nchown -R www-data:www-data \/var\/www\/    # \u062a\u063a\u064a\u064a\u0631 \u0644\u0645\u062c\u0644\u062f \u0643\u0627\u0645\u0644\n\n# \u0625\u0635\u0644\u0627\u062d \u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a \u0648\u0648\u0631\u062f\u0628\u0631\u064a\u0633\nfind \/var\/www\/html -type d -exec chmod 755 {} ;\nfind \/var\/www\/html -type f -exec chmod 644 {} ;\nchmod 600 \/var\/www\/html\/wp-config.php<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-8\">\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645\u064a\u0646 \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0648\u0627\u0644\u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0627\u062a<\/h2>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># === \u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645\u064a\u0646 \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux ===\nadduser newuser              # \u0625\u0646\u0634\u0627\u0621 \u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u062c\u062f\u064a\u062f (\u062a\u0641\u0627\u0639\u0644\u064a)\nuseradd -m -s \/bin\/bash user # \u0625\u0646\u0634\u0627\u0621 \u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 (\u0645\u0628\u0627\u0634\u0631)\npasswd username              # \u062a\u063a\u064a\u064a\u0631 \u0643\u0644\u0645\u0629 \u0645\u0631\u0648\u0631\nuserdel -r username          # \u062d\u0630\u0641 \u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0645\u0639 \u0645\u0644\u0641\u0627\u062a\u0647\nwhoami                       # \u0627\u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0627\u0644\u062d\u0627\u0644\u064a\nid username                  # \u0645\u0639\u0644\u0648\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645\nsu - username                # \u0627\u0644\u062a\u0628\u062f\u064a\u0644 \u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0622\u062e\u0631\n\n# === \u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a sudo ===\nusermod -aG sudo username    # \u0625\u0636\u0627\u0641\u0629 \u0644\u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0629 sudo (Ubuntu)\nusermod -aG wheel username   # \u0625\u0636\u0627\u0641\u0629 \u0644\u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0629 wheel (CentOS)\nvisudo                       # \u062a\u0639\u062f\u064a\u0644 \u0625\u0639\u062f\u0627\u062f\u0627\u062a sudo\n\n# === \u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0627\u062a ===\ngroupadd developers          # \u0625\u0646\u0634\u0627\u0621 \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0629\nusermod -aG developers user  # \ufffd\ufffd\u0636\u0627\u0641\u0629 \u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0644\u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0629\ngroups username              # \u0639\u0631\u0636 \u0645\u062c\u0645\u0648\u0639\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645\n\n# \u0639\u0631\u0636 \u062c\u0645\u064a\u0639 \u0627\u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645\u064a\u0646\ncat \/etc\/passwd | grep -v nologin | grep -v false<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-9\">\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux (systemctl)<\/h2>\n\n\n\n<p>systemctl \u0647\u064a \u0627\u0644\u0623\u062f\u0627\u0629 \u0627\u0644\u0631\u0626\u064a\u0633\u064a\u0629 \u0644\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0641\u064a \u0623\u0646\u0638\u0645\u0629 Linux \u0627\u0644\u062d\u062f\u064a\u062b\u0629:<\/p>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># === \u0627\u0644\u062a\u062d\u0643\u0645 \u0628\u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a ===\nsystemctl start nginx        # \u062a\u0634\u063a\u064a\u0644 \u062e\u062f\u0645\u0629\nsystemctl stop nginx         # \u0625\u064a\u0642\u0627\u0641 \u062e\u062f\u0645\u0629\nsystemctl restart nginx      # \u0625\u0639\u0627\u062f\u0629 \u062a\u0634\u063a\u064a\u0644\nsystemctl reload nginx       # \u0625\u0639\u0627\u062f\u0629 \u062a\u062d\u0645\u064a\u0644 \u0627\u0644\u0625\u0639\u062f\u0627\u062f\u0627\u062a \u0628\u062f\u0648\u0646 \u062a\u0648\u0642\u0641\nsystemctl status nginx       # \u0639\u0631\u0636 \u062d\u0627\u0644\u0629 \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0629\n\n# === \u0627\u0644\u062a\u0634\u063a\u064a\u0644 \u0627\u0644\u062a\u0644\u0642\u0627\u0626\u064a ===\nsystemctl enable nginx       # \u062a\u0641\u0639\u064a\u0644 \u0639\u0646\u062f \u0627\u0644\u0625\u0642\u0644\u0627\u0639\nsystemctl disable nginx      # \u062a\u0639\u0637\u064a\u0644 \u0639\u0646\u062f \u0627\u0644\u0625\u0642\u0644\u0627\u0639\nsystemctl is-enabled nginx   # \u0627\u0644\u062a\u062d\u0642\u0642\n\n# === \u0639\u0631\u0636 \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a ===\nsystemctl list-units --type=service              # \u062c\u0645\u064a\u0639 \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0639\u0627\u0645\u0644\u0629\nsystemctl list-units --type=service --state=failed  # \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u062a\u0648\u0642\u0641\u0629 \u0628\u062e\u0637\u0623\n\n# === \u0633\u062c\u0644\u0627\u062a \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a ===\njournalctl -u nginx          # \u0633\u062c\u0644\u0627\u062a \u062e\ufffd\ufffd\u0645\u0629 \u0645\u062d\u062f\u062f\u0629\njournalctl -u nginx -f       # \u0645\u062a\u0627\u0628\u0639\u0629 \u0645\u0628\u0627\u0634\u0631\u0629\njournalctl -u nginx --since \"1 hour ago\"  # \u0622\u062e\u0631 \u0633\u0627\u0639\u0629<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-10\">\u0645\u0631\u0627\u0642\u0628\u0629 \u0645\u0648\u0627\u0631\u062f \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631<\/h2>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># === \u0627\u0633\u062a\u0647\u0644\u0627\u0643 CPU \u0648\u0627\u0644\u0630\u0627\u0643\u0631\u0629 ===\ntop                          # \u0645\u0631\u0627\u0642\u0628\u0629 \u0645\u0628\u0627\u0634\u0631\u0629 (q \u0644\u0644\u062e\u0631\u0648\u062c)\nhtop                         # \u0646\u0633\u062e\u0629 \u0645\u062d\u0633\u0651\u0646\u0629 \u0648\u0623\u062c\u0645\u0644 (\u062b\u0628\u0651\u062a\u0647: apt install htop)\nuptime                       # \u0648\u0642\u062a \u0627\u0644\u062a\u0634\u063a\u064a\u0644 \u0648\u0645\u062a\u0648\u0633\u0637 \u0627\u0644\u062d\u0645\u0644\n\n# === \u0627\u0644\u0630\u0627\u0643\u0631\u0629 RAM ===\nfree -h                      # \u0627\u0633\u062a\u0647\u0644\u0627\u0643 \u0627\u0644\u0630\u0627\u0643\u0631\u0629\ncat \/proc\/meminfo            # \u062a\u0641\u0627\u0635\u064a\u0644 \u0627\u0644\u0630\u0627\u0643\u0631\u0629\n\n# === \u0645\u0633\u0627\u062d\u0629 \u0627\u0644\u0642\u0631\u0635 ===\ndf -h                        # \u0645\u0633\u0627\u062d\u0629 \u0627\u0644\u0623\u0642\u0631\u0627\u0635\ndu -sh \/var\/log              # \u062d\u062c\u0645 \u0645\u062c\u0644\u062f \u0645\u062d\u062f\u062f\nncdu \/                       # \u062a\u062d\u0644\u064a\u0644 \u062a\u0641\u0627\u0639\ufffd\ufffd\u064a \u0644\u0644\u0645\u0633\u0627\u062d\u0629\n\n# === \u0627\u0644\u0634\u0628\u0643\u0629 ===\nss -tulnp                    # \u0627\u0644\u0645\u0646\u0627\u0641\u0630 \u0627\u0644\u0645\u0641\u062a\u0648\u062d\u0629\nnetstat -tulnp               # \u0646\u0641\u0633 \u0627\u0644\u0634\u064a\u0621 (\u0627\u0644\u0623\u0645\u0631 \u0627\u0644\u0642\u062f\u064a\u0645)\niftop                        # \u0645\u0631\u0627\u0642\u0628\u0629 \u062d\u0631\u0643\u0629 \u0627\u0644\u0634\u0628\u0643\u0629\n\n# === \u0627\u0644\u0639\u0645\u0644\u064a\u0627\u062a ===\nps aux                       # \u062c\u0645\u064a\u0639 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0644\u064a\u0627\u062a\nps aux | grep nginx          # \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b \u0639\u0646 \u0639\u0645\u0644\u064a\u0629\nkill PID                     # \u0625\u064a\u0642\u0627\u0641 \u0639\u0645\u0644\u064a\u0629\nkill -9 PID                  # \u0625\u064a\u0642\u0627\u0641 \u0625\u062c\u0628\u0627\u0631\u064a\n\n# === \u0645\u0639\u0644\u0648\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0646\u0638\u0627\u0645 ===\nuname -a                     # \u0645\u0639\u0644\u0648\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0646\u0648\u0627\u0629\nlsb_release -a               # \u0645\u0639\u0644\u0648\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u062a\u0648\u0632\u064a\u0639\u0629\nnproc                        # \u0639\u062f\u062f \u0627\u0644\u0645\ufffd\ufffd\u0627\u0644\u062c\u0627\u062a\nhostname                     # \u0627\u0633\u0645 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-11\">\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0645 \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0639\u0644\u0649 Ubuntu \/ Debian (apt)<\/h3>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>sudo apt update              # \u062a\u062d\u062f\u064a\u062b \u0642\u0627\u0626\u0645\u0629 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0645\nsudo apt upgrade -y          # \u062a\u062d\u062f\u064a\u062b \u0627\u0644\u062d\u0632\u0645 \u0627\u0644\u0645\u062b\u0628\u062a\u0629\nsudo apt install nginx -y    # \u062a\u062b\u0628\u064a\u062a \u062d\u0632\u0645\u0629\nsudo apt remove nginx        # \u0625\u0632\u0627\u0644\u0629 \u062d\u0632\u0645\u0629\nsudo apt autoremove          # \u0625\u0632\u0627\u0644\u0629 \u0627\u0644\u062d\u0632\u0645 \u063a\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645\u0629\napt search php               # \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b \u0639\u0646 \u062d\u0632\u0645\u0629\napt show nginx               # \u0645\u0639\u0644\u0648\u0645\u0627\u062a \u0639\u0646 \u062d\u0632\u0645\u0629<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0639\u0644\u0649 AlmaLinux \/ CentOS (dnf)<\/h3>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code>sudo dnf update -y           # \u062a\u062d\u062f\u064a\u062b \u0627\u0644\u062d\u0632\u0645\nsudo dnf install nginx -y    # \u062a\u062b\u0628\u064a\u062a \u062d\u0632\u0645\u0629\nsudo dnf remove nginx        # \u0625\u0632\u0627\u0644\u0629 \u062d\u0632\u0645\u0629\nsudo dnf search php          # \u0627\u0644\u0628\u062d\u062b\nsudo dnf info nginx          # \u0645\u0639\u0644\u0648\u0645\u0627\u062a<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-12\">\u0627\u0644\u062c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0646\u0627\u0631\u064a \u0648\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux (Firewall)<\/h2>\n\n\n\n<p>\u0627\u0644\u062c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0646\u0627\u0631\u064a \u0648\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0636\u0631\u0648\u0631\u064a \u0644\u062d\u0645\u0627\u064a\u0629 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0648\u0635\u0648\u0644 \u063a\u064a\u0631 \u0627\u0644\u0645\u0635\u0631\u062d \u0628\u0647:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">UFW (Ubuntu)<\/h3>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># \u062a\u0641\u0639\u064a\u0644 UFW\nsudo ufw enable\n\n# \u0627\u0644\u0633\u0645\u0627\u062d \u0628\u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0623\u0633\u0627\u0633\u064a\u0629\nsudo ufw allow ssh           # \u0623\u0648: sudo ufw allow 22\nsudo ufw allow 80            # HTTP\nsudo ufw allow 443           # HTTPS\n\n# \u0627\u0644\u0633\u0645\u0627\u062d \u0645\u0646 IP \u0645\u062d\u062f\u062f\nsudo ufw allow from 192.168.1.100 to any port 3306\n\n# \u062d\u0638\u0631 IP\nsudo ufw deny from 10.0.0.5\n\n# \u0639\u0631\u0636 \u0627\u0644\u0642\u0648\u0627\u0639\u062f\nsudo ufw status verbose\n\n# \u062d\u0630\u0641 \u0642\u0627\u0639\u062f\u0629\nsudo ufw delete allow 8080<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Firewalld (AlmaLinux \/ CentOS)<\/h3>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-code\"><code># \u062a\u0641\u0639\u064a\u0644\nsudo systemctl start firewalld\nsudo systemctl enable firewalld\n\n# \u0627\u0644\ufffd\ufffd\u0645\u0627\u062d \u0628\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a\nsudo firewall-cmd --permanent --add-service=http\nsudo firewall-cmd --permanent --add-service=https\nsudo firewall-cmd --permanent --add-service=ssh\n\n# \u0627\u0644\u0633\u0645\u0627\u062d \u0628\u0645\u0646\u0641\u0630 \u0645\u062d\u062f\u062f\nsudo firewall-cmd --permanent --add-port=8080\/tcp\n\n# \u062a\u0637\u0628\u064a\u0642 \u0627\u0644\u062a\u063a\u064a\u064a\u0631\u0627\u062a\nsudo firewall-cmd --reload\n\n# \u0639\u0631\u0636 \u0627\u0644\u0642\u0648\u0627\u0639\u062f\nsudo firewall-cmd --list-all<\/code><\/pre>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\" id=\"section-13\">\u0627\u0644\u062e\u0644\u0627\u0635\u0629<\/h2>\n\n\n\n<p>Linux \u0648 \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0645\u0647\u0627\u0631\u0629 \u0623\u0633\u0627\u0633\u064a\u0629 \u0644\u0643\u0644 \u0645\u0646 \u064a\u0639\u0645\u0644 \u0641\u064a \u0645\u062c\u0627\u0644 \u0627\u0644\u0627\u0633\u062a\u0636\u0627\u0641\u0629 \u0648\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a. \u0644\u0627 \u062a\u062d\u062a\u0627\u062c \u062d\u0641\u0638 \u062c\u0645\u064a\u0639 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0628\u0644 \u0641\u0647\u0645 \u0627\u0644\u0645\u0646\u0637\u0642 \u0648\u0645\u0639\u0631\u0641\u0629 \u0623\u064a\u0646 \u062a\u0628\u062d\u062b. \u0627\u0628\u062f\u0623 \u0628\u0627\u0644\u0623\u0633\u0627\u0633\u064a\u0627\u062a \u0645\u062b\u0644 \u0627\u0644\u062a\u0646\u0642\u0644 \u0648\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u0645\u0644\u0641\u0627\u062a \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u062b\u0645 \u062a\u062f\u0631\u0651\u062c \u0646\u062d\u0648 \u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0627\u0644\u062e\u062f\u0645\u0627\u062a \u0628\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0648\u0627\u0644\u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a \u0648\u0627\u0644\u062c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0646\u0627\u0631\u064a \u0648\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux. \u0645\u0639 \u0627\u0644\u0645\u0645\u0627\u0631\u0633\u0629 \u0627\u0644\u064a\u0648\u0645\u064a\u0629 \u0633\u062a\u0635\u0628\u062d \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0623\u062f\u0627\u062a\u0643 \u0627\u0644\u0623\u0642\u0648\u0649 \u0644\u0625\u062f\u0627\u0631\u0629 \u0623\u064a \u0633\u064a\u0631\u0641\u0631.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"border-right:4px solid #7c3aed;background:#f5f3ff;padding:1.5rem;border-radius:0 12px 12px 0;margin:2rem 0\">\n<p style=\"margin:0 0 .5rem;font-weight:700;color:#4f46e5\">\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a Linux \u0645\u0646 \u0645\u0631\u0627\u0645 \u0647\u0648\u0633\u062a<\/p>\n<p style=\"margin:0;color:#374151\">\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a VPS \u0628\u0646\u0638\u0627\u0645 Linux \u0645\u0639 \u0635\u0644\u0627\u062d\u064a\u0627\u062a root \u0643\u0627\u0645\u0644\u0629 \u0648\u062f\u0639\u0645 \u0641\u0646\u064a \u0639\u0631\u0628\u064a \u0645\u062a\u062e\u0635\u0635 24\/7. \u0627\u0628\u062f\u0623 \u0645\u0646 <a href=\"https:\/\/maram.iq\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" style=\"color:#4f46e5;font-weight:600\">\u0647\u0646\u0627<\/a>.<\/p>\n<\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u0627\u0644\u0623\u0633\u0626\u0644\u0629 \u0627\u0644\u0634\u0627\u0626\u0639\u0629 \u062d\u0648\u0644 Linux<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0647\u0644 Linux \u0635\u0639\u0628 \u0627\u0644\u062a\u0639\u0644\u0645\u061f<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0644\u0627. \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0633\u0627\u0633\u064a\u0629 \u0627\u0644\u062a\u064a \u062a\u062d\u062a\u0627\u062c\u0647\u0627 \u064a\u0648\u0645\u064a\u0627\u064b \u0644\u0627 \u062a\u062a\u062c\u0627\u0648\u0632 20-30 \u0623\u0645\u0631. \u0645\u0639 \u0627\u0644\u0645\u0645\u0627\u0631\u0633\u0629 \u0644\u0645\u062f\u0629 \u0623\u0633\u0628\u0648\u0639\u064a\u0646 \u0633\u062a\u0634\u0639\u0631 \u0628\u0627\u0644\u0631\u0627\u062d\u0629. \u0627\u0644\u0645\u0647\u0645 \u0647\u0648 \u0627\u0644\u0628\u062f\u0621 \u0648\u0627\u0644\u062a\u0637\u0628\u064a\u0642 \u0627\u0644\u0639\u0645\u0644\u064a \u0648\u0644\u064a\u0633 \u0627\u0644\u0642\u0631\u0627\u0621\u0629 \u0641\u0642\u0637.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0623\u064a \u062a\u0648\u0632\u064a\u0639\u0629 \u0623\u062e\u062a\u0627\u0631 \u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u064a\u061f<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0644\u0644\u0645\u0628\u062a\u062f\u0626\u064a\u0646 Ubuntu Server \u0647\u0648 \u0627\u0644\u062e\u064a\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0641\u0636\u0644 \u0628\u0633\u0628\u0628 \u0633\u0647\u0648\u0644\u062a\u0647 \u0648\u0645\u062c\u062a\u0645\u0639\u0647 \u0627\u0644\u0643\u0628\u064a\u0631. \u0644\u0628\u064a\u0626\u0627\u062a \u0627\u0644\u0625\u0646\u062a\u0627\u062c \u0627\u0644\u0643\u0628\u064a\u0631\u0629 AlmaLinux \u0645\u0645\u062a\u0627\u0632 \u0644\u0627\u0633\u062a\u0642\u0631\u0627\u0631\u0647. \u0625\u0630\u0627 \u0643\u0646\u062a \u062a\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 cPanel \u0641\u0639\u0627\u062f\u0629 AlmaLinux \u0647\u0648 \u0627\u0644\u0645\u0637\u0644\u0648\u0628.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0647\u0644 \u0623\u062d\u062a\u0627\u062c Linux \u0625\u0630\u0627 \u0643\u0646\u062a \u0623\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 cPanel\u061f<\/h3>\n\n\n\n<p>cPanel \u064a\u064f\u0633\u0647\u0651\u0644 \u0627\u0644\u0643\u062b\u064a\u0631 \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0645\u0647\u0627\u0645 \u0644\u0643\u0646 \u0645\u0639\u0631\u0641\u0629 \u0623\u0633\u0627\u0633\u064a\u0627\u062a Linux \u062a\u0628\u0642\u0649 \u0645\u0647\u0645\u0629 \u0644\u062d\u0644 \u0627\u0644\u0645\u0634\u0627\ufffd\ufffd\u0644 \u0627\u0644\u0645\u062a\u0642\u062f\u0645\u0629 \u0648\u0641\u0647\u0645 \u0645\u0627 \u064a\u062d\u062f\u062b \u062e\u0644\u0641 \u0627\u0644\u0643\u0648\u0627\u0644\u064a\u0633. \u062e\u0627\u0635\u0629 \u0639\u0646\u062f \u0627\u0644\u0627\u0646\u062a\u0642\u0627\u0644 \u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631 VPS \u062a\u0635\u0628\u062d \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0636\u0631\u0648\u0631\u064a\u0629.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">\u0643\u064a\u0641 \u0623\u062d\u0645\u064a \u0633\u064a\u0631\u0641\u0631 Linux \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0627\u062e\u062a\u0631\u0627\u0642\u061f<\/h3>\n\n\n\n<p>\u0623\u0647\u0645 \u0627\u0644\u062e\u0637\u0648\u0627\u062a: \u062d\u062f\u0651\u062b \u0627\u0644\u0646\u0638\u0627\u0645 \u0628\u0627\u0633\u062a\u0645\u0631\u0627\u0631 \u0648\u0641\u0639\u0651\u0644 \u0627\u0644\u062c\u062f\u0627\u0631 \u0627\u0644\u0646\u0627\u0631\u064a \u0648\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0648\u0627\u0633\u062a\u062e\u062f\u0645 \u0645\u0641\u0627\u062a\u064a\u062d SSH \u0628\u062f\u0644\u0627\u064b \u0645\u0646 \u0643\u0644\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0645\u0631\u0648\u0631 \u0648\u063a\u064a\u0651\u0631 \u0645\u0646\u0641\u0630 SSH \u0648\u062b\u0628\u0651\u062a fail2ban \u0648\u0639\u0637\u0651\u0644 \u062a\u0633\u062c\u064a\u0644 \u062f\u062e\u0648\u0644 root \u0627\u0644\u0645\u0628\u0627\u0634\u0631. \u0647\u0630\u0647 \u0627\u0644\u062e\u0637\u0648\u0627\u062a \u062a\u062d\u0645\u064a 99% \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0647\u062c\u0645\u0627\u062a \u0627\u0644\u0634\u0627\u0626\u0639\u0629.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Linux \u0648 \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 \u0648 \u0623\u0648\u0627\u0645\u0631 Linux \u0647\u0645\u0627 \u0627\u0644\u0623\u0633\u0627\u0633 \u0627\u0644\u0630\u064a \u062a\u064f\u0628\u0646\u0649 \u0639\u0644\u064a\ufffd\ufffd \u0645\u0639\u0638\u0645 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a \u0648\u0627\u0644\u0627\u0633\u062a\u0636\u0627\u0641\u0627\u062a \u062d\u0648\u0644 \u0627\u0644\u0639\u0627\u0644\u0645. \u0623\u0643\u062b\u0631 \u0645\u0646 96% \u0645\u0646 \u0627\u0644\u0633\u064a\u0631\u0641\u0631\u0627\u062a \u0641\u064a \u0627\u0644\u0625\u0646\u062a\u0631\u0646\u062a \u062a\u0639\u0645\u0644 \u0628\u0646\u0638\u0627\u0645 Linux \u0648\u0625\u062a\u0642\u0627\u0646 \u0633\u0637\u0631 \u0627\u0644\u0623\u0648\u0627\u0645\u0631&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2955,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_joinchat":[],"footnotes":""},"categories":[322],"tags":[167,256,325,330,329,332,331,140],"class_list":["post-2930","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-linux-command-line","tag-cpanel","tag-ssl","tag-vps-tag","tag-iraqi-hosting","tag-web-hosting","tag-wordpress-hosting","tag-technical-support","tag-140"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2930"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2930\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3925,"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2930\/revisions\/3925"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/maram.iq\/blogs\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}